सर्बियामा विद्यार्थी आन्दोलनको जितले सत्ता उल्टियो, बुचिचको १४ वर्षे शासन अन्त्य?

काठमाडौं । भ्रष्टाचारविरोधी आन्दोलनबाट जन्मिएको विद्यार्थी नेतृत्वको चुनावी अभियानले सर्बियाको राजनीतिमा ठूलो परिवर्तन ल्याएको दाबी गरिएको छ। संसदीय निर्वाचनमा 'स्टुडेन्ट लिस्ट'ले बहुमत हासिल गरेको र आलेक्जान्दर बुचिचको सत्तारूढ गठबन्धन पराजित भएको विवरण सार्वजनिक भएको छ।

प्रारम्भिक मतपरिणामअनुसार २५० सदस्यीय संसद्मा 'स्टुडेन्ट लिस्ट'ले १३५ भन्दा बढी सिट जितेको छ भने सर्बियन प्रोग्रेसिभ पार्टी (एसएनएस) नेतृत्वको गठबन्धन १०५ सिटमा सीमित भएको जनाइएको छ। निर्वाचनमा करिब ७० प्रतिशत मत खसेको दाबी गरिएको छ।

यस जितपछि राजधानी बेलग्रेडसहित प्रमुख सहरमा विद्यार्थी तथा समर्थकले उत्सव मनाएको विवरणमा उल्लेख छ। भ्रष्टाचार नियन्त्रण, सरकारी जवाफदेहिता र कानुनी शासनको माग गर्दै सुरु भएको आन्दोलन चुनावी अभियानमा रूपान्तरण भएपछि यो परिणाम आएको बताइएको छ।

रेल दुर्घटनापछि चर्किएको आन्दोलन

नोभेम्बर २०२४ मा नोभी सादस्थित रेल्वे स्टेसनको छाना भत्किँदा १६ जनाको मृत्यु भएको घटनापछि सर्बियामा विद्यार्थी आन्दोलन चर्किएको थियो। निर्माणमा अनियमितता र सरकारी जवाफदेहिताको अभावलाई लिएर विद्यार्थीहरूले विरोध प्रदर्शन गरेका थिए।

समयक्रममा आन्दोलन सरकारविरोधी अभियानमा विस्तार भएको र विभिन्न पेसा तथा समुदायका व्यक्तिहरू त्यसमा सहभागी भएको विवरणमा उल्लेख छ। आन्दोलनकारीले राजनीतिक परिवर्तनसँगै लोकतान्त्रिक संस्था र कानुनी शासन सुदृढ गर्नुपर्ने माग अघि सारेका छन्।

अमेरिका र युरोपसँगको सम्बन्धमा प्रभाव

बुचिचले रुस, चीन र अमेरिकासँग सम्बन्ध कायम राख्दै युरोपेली संघसँग पनि सहकार्य गर्दै आएका थिए। उनको राजनीतिक प्रभाव कमजोर भए सर्बियाको विदेश नीतिमा कस्तो परिवर्तन आउँछ भन्ने विषय चासोको केन्द्र बन्न सक्छ।

यद्यपि, नयाँ राजनीतिक शक्तिले युरोपेली संघसँगको सम्बन्धलाई प्राथमिकता दिन्छ वा पुरानै सन्तुलन कायम राख्छ भन्ने कुरा आगामी नीतिबाट स्पष्ट हुनेछ।

नयाँ सरकार गठनको प्रश्न

संसदीय निर्वाचनमा बहुमत प्राप्त गरेको दाबी गरिएको ‘स्टुडेन्ट लिस्ट’ले नयाँ सरकार गठनको प्रक्रिया अघि बढाउनुपर्ने हुन्छ। तर, सरकार परिवर्तन, प्रधानमन्त्री चयन र राष्ट्रपति निर्वाचनको समयतालिकाबारे आधिकारिक पुष्टि आवश्यक छ।