विजयादशमीमा देशभर टीका र जमराको रौनक, परिवारको पुनर्मिलनसँगै सद्भावको सन्देश

काठमाडौं । नेपालीहरूको महान् पर्व बडादसैँको मुख्य दिन विजयादशमी आज (बुधबार) देशभर हर्षोल्लास, उमङ्ग र धार्मिक श्रद्धाका साथ मनाइँदैछ। बिहानैदेखि मान्यजनको हातबाट रातो टीका, जमरा तथा आशीर्वाद ग्रहण गर्ने क्रम जारी छ। घरपरिवार, आफन्त र इष्टमित्रबीच भेटघाट तथा शुभकामना आदानप्रदानले दसैँको रौनक थपिएको छ।

नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक विकास समितिले यस वर्ष टीका ग्रहणका लागि बिहान १० बजेर २६ मिनेटको उत्तम साइत निर्धारण गरेको थियो। बिहान ८ बजेर ४९ मिनेटमा देवी विसर्जनको साइत रहेकामा त्यसपछि सर्वसाधारणले टीका लगाउन सुरु गरेका थिए। समितिका अनुसार विजयादशमी आफैँमा शुभ दिन भएकाले सर्वसाधारणले दिनभर टीका ग्रहण गर्न सक्नेछन्। 

आजको दसैँलाई केवल धार्मिक अनुष्ठानका रूपमा मात्र नभई पारिवारिक सम्बन्ध नवीकरण, पुस्तान्तरण र सामाजिक एकताको पर्वका रूपमा पनि हेरिएको छ। रोजगारी, अध्ययन र व्यवसायका कारण घरपरिवारबाट टाढा रहेका नेपालीहरू दसैँ मनाउन आफ्नो जन्मथलो फर्किएका छन्। लामो समयपछि भेटिएका परिवारका सदस्यबीच टीका लगाउने, आशीर्वाद लिने र सुखदुःख साटासाट गर्ने दृश्यले पर्वको भावनात्मक महत्व झल्काएको छ।

दसैँको टीका र जमरा धार्मिक आस्थासँगै नेपाली मौलिक संस्कृतिका पहिचान पनि हुन्। रातो टीकालाई विजय, शक्ति र शुभताको प्रतीक तथा जमरालाई समृद्धि र जीवनशक्तिको प्रतीकका रूपमा लिने गरिन्छ। मान्यजनबाट टीका ग्रहण गर्दा दीर्घायु, सुख, शान्ति, सफलता र समृद्धिको कामना गर्ने परम्परा छ।

यस वर्षको दसैँमा देशभित्र र बाहिर रहेका नेपालीले आ–आफ्नो अनुकूलताअनुसार पर्व मनाइरहेका छन्। विदेशमा रहेका नेपालीका लागि भने दसैँ परिवारसँग प्रत्यक्ष भेट हुन नसक्दा केही भावुक र सम्झनाले भरिएको अवसरसमेत बनेको छ। प्रविधिको माध्यमबाट भिडियो कलमार्फत टीका र आशीर्वाद साटासाट गर्ने क्रम पनि बढेको छ।

छ।
विजयादशमीको अर्को महत्वपूर्ण पक्ष सामाजिक सद्भाव र मानवीय सम्बन्ध हो। टीका लगाउने परम्पराले उमेर, अनुभव र पुस्ताबीच सम्मान तथा आत्मीयताको सम्बन्ध स्थापित गर्छ। बदलिँदो जीवनशैली र व्यस्तताबीच पनि दसैँले परिवारसँग समय बिताउन, पुराना सम्बन्धलाई नवीकरण गर्न र आपसी मनमुटाव भुल्न प्रेरित गर्छ।

यद्यपि दसैँको वास्तविक खुसी महँगो खानपान, नयाँ लुगा र तडकभडकमा मात्र सीमित हुनु हुँदैन। आर्थिक अवस्था कमजोर भएका, विपत्तिमा परेका, असहाय तथा परिवारबाट टाढा रहेका व्यक्तिलाई सम्झनु पनि पर्वको महत्वपूर्ण मानवीय पक्ष हो।

असत्यमाथि सत्य र अन्यायमाथि न्यायको विजयको सन्देश बोकेको विजयादशमीले समाजमा आपसी विश्वास, सहिष्णुता र सद्भाव कायम राख्न प्रेरणा दिने विश्वास गरिन्छ। त्यसैले आजको दसैँको सन्देश टीका र जमरामा मात्र सीमित छैन, परिवार जोड्ने, सम्बन्ध सुधार्ने र दुःखमा परेकालाई साथ दिने संस्कारमा पनि जोडिएको छ।

विजयादशमीदेखि कोजाग्रत पूर्णिमासम्म मान्यजनबाट टीका, जमरा र आशीर्वाद ग्रहण गर्ने परम्परा रहि आएकोछ।