विश्वकै अग्ला मानव बस्तीमध्ये पर्ने मुकोटमा पुग्यो सडक, ६५ किलोमिटर बाटो निर्माण

सुर्खेत । हिमालको काख, हिउँले ढाकिएका डाँडा र अत्यन्तै कठिन भूगोल। जहाँ पुग्न वर्षौंदेखि पैदल यात्रा गर्नुपर्ने बाध्यता थियो, त्यही डोल्पाको मुकोट बस्ती अब सडक सञ्जालसँग जोडिएको छ। उच्च हिमाली क्षेत्रका चुनौती चिर्दै स्थानीय सरकारले मुकोटसम्म सडक पुर्‍याएको हो।

ठूली भेरी नदीको उद्गमस्थल मुकोट हिमालको काखमा रहेको छार्का ताङसोङ गाउँपालिका क्षेत्रको मुकोटसम्म सडक पुगेपछि स्थानीयको आवागमन सहज हुने अपेक्षा गरिएको छ। यससँगै दैनिक उपभोग्य सामग्री ढुवानी, स्थानीय उत्पादनको ओसारपसार तथा शिक्षा, स्वास्थ्य र पर्यटन क्षेत्रमा समेत नयाँ सम्भावना खुल्ने विश्वास गरिएको छ।

सडक निर्माणका क्रममा समुद्री सतहबाट ५ हजार ७ सय, ५ हजार ५ सय, ५ हजार ३ सय हुँदै ४ हजार ८ सय ४६ मिटर उचाइसम्मका क्षेत्रमा काम गरिएको छ। अत्यधिक उचाइ, हिउँ, कठ्याङ्ग्रिँदो चिसो र कठिन भूगोलका बीच सडक निर्माण गर्नु निकै चुनौतीपूर्ण रहेको निर्माणमा संलग्न प्राविधिकहरूले बताएका छन्।

छार्का ताङसोङ गाउँपालिकाका इन्जिनियर बमबहादुर भण्डारीका अनुसार सीमित स्रोतसाधन र प्रतिकूल मौसमको सामना गर्दै हिमालको काखमा हिउँ छिचोलेर सडक निर्माण गरिएको हो।

मुस्ताङदेखि मुकोटसम्म ६५ किलोमिटर सडक

मुस्ताङतर्फबाट छार्का ताङसोङ गाउँपालिका-१ सम्म करिब ३० किलोमिटर सडक निर्माण गरिएको छ। त्यहाँबाट मुकोटसम्म थप ३५ किलोमिटर सडक बनाइएको इन्जिनियर भण्डारीले जानकारी दिए।

यसरी मुस्ताङ हुँदै छार्का ताङसोङको मुकोटसम्म करिब ६५ किलोमिटर सडक निर्माण भएको छ। भण्डारीका अनुसार यसमध्ये १० किलोमिटर सडक प्रदेश सरकारले निर्माण गरेको हो भने बाँकी सडक गाउँपालिकाले निर्माण गरेको हो।

यो सडकले उच्च हिमाली क्षेत्रका बस्तीलाई यातायातको पहुँचमा ल्याउनुका साथै मुस्ताङ हुँदै डोल्पा जोड्ने मार्गलाई समेत सहज बनाउन सक्ने अपेक्षा गरिएको छ। यसबाट यसअघि लामो पैदल यात्रा गर्नुपर्ने स्थानीय बासिन्दालाई आवतजावतमा राहत पुग्ने विश्वास गरिएको छ।

हिउँ र कठिन भूगोलसँग जुधेर निर्माण

उच्च हिमाली क्षेत्रमा सडक निर्माण गर्नु सामान्य भूभागमा काम गरेजस्तो सहज हुँदैन। अत्यधिक उचाइमा अक्सिजनको कमी, चिसो मौसम, हिउँ तथा प्रतिकूल भौगोलिक अवस्थाले निर्माण कार्यलाई थप कठिन बनाउने गर्छन्।

'हिमालको काखमा हिउँ छिचोल्दै सडक निर्माणको काम गरेका छौँ,' इन्जिनियर भण्डारीले भने।

सडक पुगेपछि स्थानीयले दैनिक उपभोग्य सामग्री सहज रूपमा ल्याउन तथा कृषि र अन्य स्थानीय उत्पादन बजारसम्म पुर्‍याउन सक्ने अपेक्षा गरिएको छ। त्यस्तै, बिरामीलाई स्वास्थ्य संस्थासम्म लैजान र शैक्षिक सेवामा पहुँच विस्तार गर्न पनि सहज हुने विश्वास गरिएको छ।

पर्यटन र स्थानीय अर्थतन्त्रमा नयाँ सम्भावना

प्राकृतिक सौन्दर्य, हिमाली भूगोल र दुर्गम बस्तीका कारण मुकोट क्षेत्र पर्यटनका दृष्टिले पनि सम्भावनायुक्त मानिन्छ। सडक विस्तारसँगै आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटकको आवागमन बढ्ने र स्थानीय आर्थिक गतिविधि विस्तार हुने अपेक्षा गरिएको छ।

मुकोटसम्म सडक पुग्नुलाई स्थानीय सरकारले भौतिक पूर्वाधार निर्माणसँगै दुर्गम हिमाली क्षेत्रलाई विकासको मूलधारसँग जोड्ने महत्वपूर्ण उपलब्धिका रूपमा लिएको छ। कठिन भूगोल र प्रतिकूल मौसमका बाबजुद निर्माण गरिएको सडकले उच्च हिमाली क्षेत्रमा पूर्वाधार विस्तारको सम्भावनालाई थप उजागर गरेको छ।

अब सडकको नियमित सञ्चालन, मर्मतसम्भार र यातायात सेवा विस्तार हुन सके मुकोटवासीको दैनिक जीवन सहज बन्नुका साथै मुस्ताङ र डोल्पाबीचको आवागमनमा समेत सुधार आउने अपेक्षा गरिएको छ।