युनिकोड
मिति
रूपान्तरण 
खोज पत्रकारिता
खोज पत्रकारिता
सम्बादाता
काठमाडौं । युरोप विश्वकै सबैभन्दा तीव्र गतिमा तातिरहेको महादेश बनेको छ। जलवायु परिवर्तनका कारण बढ्दो तापक्रम, बारम्बार देखिन थालेका ‘हिट वेभ’ तथा मौसमी प्रणालीमा आएको परिवर्तनले युरोपका अधिकांश देशहरू अहिले असामान्य गर्मीको चपेटामा परेका छन्।
पश्चिमी युरोपका बेलायत, आयरल्यान्ड, फ्रान्स, जर्मनी, स्पेन र इटालीलगायत देशमा वसन्त ऋतुमै औसतभन्दा धेरै तापक्रम मापन गरिएको छ। वैज्ञानिकहरूले यसको प्रमुख कारण शक्तिशाली ‘हिट डोम’ प्रणालीलाई मानेका छन्, जसले तातो हावालाई लामो समयसम्म एकै क्षेत्रमा थुनिराख्ने काम गरिरहेको छ।
‘युरोपियन स्टेट अफ द क्लाइमेट–२०२५’ प्रतिवेदनअनुसार सन् २०२५ मा युरोपको ९५ प्रतिशतभन्दा बढी भूभागमा औसतभन्दा उच्च तापक्रम रेकर्ड भएको थियो। आर्कटिक सर्कलजस्ता चिसा क्षेत्रमा समेत तापक्रम ३० डिग्री सेल्सियसभन्दा माथि पुगेको प्रतिवेदनले देखाएको छ।
विशेषज्ञहरूका अनुसार युरोपको औसत तापक्रम पूर्वऔद्योगिक युगको तुलनामा २.५ डिग्री सेल्सियसले बढिसकेको छ, जुन विश्वव्यापी औसत तापमान वृद्धिदरको लगभग दोब्बर हो। हाल विश्वको औसत तापक्रम वृद्धि १.४ डिग्री सेल्सियसको हाराहारीमा रहेको बताइएको छ।
वैज्ञानिकहरूले आर्कटिक क्षेत्रमा तीव्र रूपमा हिउँ पग्लिनु, ‘अल्बेडो इफेक्ट’ कमजोर हुनु तथा जेट स्ट्रिमको संरचनामा आएको परिवर्तनलाई पनि युरोपमा बढ्दो गर्मीको मुख्य कारण मानेका छन्। जेट स्ट्रिम अवरुद्ध हुँदा चिसो हावाको प्रवाह कमजोर भई लामो समयसम्म उच्च तापक्रम कायम रहने अवस्था सिर्जना भएको उनीहरूको निष्कर्ष छ।
यस्तै, वायु प्रदूषण नियन्त्रणका लागि लागू गरिएका कडा वातावरणीय नीतिका कारण हावामा रहेका केही कणहरू घट्दा सूर्यको ताप बढी मात्रामा पृथ्वीमा पुग्न थालेको र त्यसले पनि तापक्रम वृद्धिमा योगदान पुर्याएको अध्ययनहरूले देखाएका छन्।
संयुक्त राष्ट्रसंघको विश्व मौसम विज्ञान संगठन (WMO) र बेलायतको मेट अफिसले सार्वजनिक गरेको पछिल्लो प्रतिवेदनले आगामी पाँच वर्षभित्र विश्वको तापक्रम इतिहासकै उच्च तह नजिक पुग्न सक्ने चेतावनी दिएको छ। प्रतिवेदनमा सन् २०३१ अगावै पृथ्वीले अहिलेसम्मकै सबैभन्दा तातो वर्ष अनुभव गर्न सक्ने उल्लेख गरिएको छ।
संयुक्त राष्ट्रसंघका महासचिव António Guterres ले तापक्रम वृद्धिलाई नियन्त्रण गर्न जीवाश्म इन्धनको प्रयोग घटाउँदै नवीकरणीय ऊर्जातर्फ तीव्र रूपान्तरण गर्न विश्व समुदायलाई आह्वान गरेका छन्।
जलवायु विज्ञहरूले चेतावनी दिँदै तापक्रम वृद्धिलाई सीमित गर्न तत्काल प्रभावकारी कदम नचालिए युरोपसहित विश्वभर चरम मौसमी विपत्ति, खडेरी, डढेलो र स्वास्थ्य संकट अझ गम्भीर बन्न सक्ने बताएका छन्।
सम्बादाता
काठमाडौं । भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी र नेपालका राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का सभाप ...
प्रतिक्रिया
No approved comments yet. Be the first to comment!