"नेपालको राजनीति सुधार र ZEN-Z पुस्ताको निर्णायक भूमिका"

नेपालको राजनीतिक यात्रा लामो संघर्ष र बलिदानको परिणामस्वरूप यहाँसम्म आइपुगेको हो। राणाशासनको अन्त्यदेखि, प्रजातन्त्र, बहुदल, जनआन्दोलन र गणतन्त्रसम्मको यात्रामा नेपाली जनताको अपार त्याग र साहस जोडिएको छ। तर दुःखद कुरा के छ भने, जनताको रगत र पसिनाले ल्याएको परिवर्तनले अपेक्षित परिणाम दिन सकेको छैन।

आजका पुराना राजनीतिक दलका नेताहरूले गल्ती स्वीकार गर्न हिचकिचाएको, भ्रष्टाचारलाई राजनीतिक अस्तित्वको आधार बनाएको, र जनताले दिएको विश्वासलाई निजी सम्पत्ति र स्वार्थको खेलमा खर्च गरेको तथ्य सर्वविदित छ। यस्ता प्रवृत्तिले मात्र दलप्रतिको विश्वास घटेको छैन, जनतामाझ लोकतन्त्रकै मूल्यमा प्रश्न उठाएको छ।

सुधारको आवश्यकता र पुराना दलहरूको जिम्मेवारी

नेपाललाई सबल, पारदर्शी र उत्तरदायी राज्य बनाउन पुराना राजनीतिक दलहरूले अब ढिलो नगरी आत्मसमीक्षा गर्नुपर्छ। सुधारका लागि आवश्यक मुख्य आधारहरू यसप्रकार छन् |

भ्रष्टाचारविरुद्ध कठोर कदम: अनियमित ढंगले आर्जित सम्पत्ति राज्यको नाममा फिर्ता गर्ने कानुनी र नैतिक साहस देखाउनुपर्छ।

आन्तरिक लोकतन्त्रको अभ्यास: दलभित्रै निष्पक्ष निर्वाचन प्रणाली लागू गर्दै योग्य र लोकप्रिय व्यक्तिलाई नेतृत्वमा ल्याउनुपर्छ।

कार्यकर्ताको आवाजको सम्मान: तल्लो तहसम्मका कार्यकर्ताको विचारलाई निर्णय प्रक्रियामा समावेश गर्ने संस्कृतिको विकास गर्नुपर्छ।

जवाफदेहिताको संस्थागत व्यवस्था: नेताको पद जिम्मेवारीसहितको सेवामा आधारित हुनुपर्छ, अवसर र स्वार्थको साधनमा होइन।

यी सुधारहरू बिना पुराना राजनीतिक दलहरूको अस्तित्व मात्र संकटमा पर्छ, देशको भविष्य पनि अनिश्चिततामा फस्छ।

ZEN-Z पुस्ताः आशाको नयाँ क्षितिज

सन् १९९७ पछि जन्मिएको पुस्तालाई विश्वले ZEN-Z पुस्ता भनेर चिन्छ। यो पुस्ता प्रविधिसँग जोडिएको, विश्व राजनीति र समाजशास्त्र बुझ्ने क्षमता भएको, र परिवर्तनप्रति संवेदनशील पुस्ता हो।

नेपालमा यस पुस्ताले निम्न गुणका आधारमा नयाँ सम्भावना बोकेको छ |

डिजिटल दक्षता: सूचनाप्रति सजगता, प्रविधिको सक्रिय प्रयोग र पारदर्शिताको माग।

राष्ट्रवाद र व्यावहारिकता: नाराभन्दा काममा जोड, परिणाममुखी सोच।

सामाजिक न्याय र समानताको चेतना: लैङ्गिक समानता, समावेशीकरण र अवसरको पहुँचमा जोड।

वैश्विक दृष्टि र स्थानीय समाधान: अन्तर्राष्ट्रिय प्रवृत्तिलाई बुझ्दै नेपालको आवश्यकता अनुसार प्रयोग गर्ने क्षमता।
आज विश्व राजनीतिमा युवा नेतृत्वले उदय पाइरहेको छ। पारदर्शिता, डिजिटल शासन, र प्रत्यक्ष जनसहभागिताको अभ्यास नेपालमा पनि यही पुस्ताले अघि बढाउने सम्भावना बोकेको छ।

राष्ट्रियताको नयाँ दृष्टिकोण:

नेपालको सच्चा राष्ट्रियता अरू राष्ट्रविरुद्धको विरोधमा होइन, आफ्नो देशलाई सक्षम, स्वावलम्बी, इमान्दार र समृद्ध बनाउन सक्ने जिम्मेवारीमा निहित छ।
ZEN-Z पुस्ताले यो राष्ट्रियतालाई व्यवहारमै उतार्ने सामर्थ्य बोकेको छ |
-वैदेशिक सम्बन्धलाई सन्तुलनमा राख्ने,
-आन्तरिक राजनीतिक स्थायित्वलाई मजबुत बनाउने,
 -नागरिकका हितलाई सर्वोपरि राख्ने बाटो रोज्ने।
अन्त्यमा :
नेपालको भविष्य उज्यालो बनाउन दुई पक्षबीचको सहकार्य अपरिहार्य छ  |
१)पुराना राजनीतिक दलहरूले आत्मसमीक्षा गर्दै गल्ती सच्याउने,
२) ZEN-Z पुस्ताले सिर्जनात्मक सोच र ऊर्जा सही दिशामा प्रयोग गर्ने।

पुरानो पुस्ताको अनुभव र नयाँ पुस्ताको दृष्टिकोण मिलाएर मात्र नेपालले राजनीतिक स्थायित्व, सामाजिक न्याय र आर्थिक समृद्धिको यात्रामा प्रगति गर्न सक्छ।