युनिकोड
मिति
रूपान्तरण 
खोज पत्रकारिता
खोज पत्रकारिता
सम्बादाता
काठमाडौँ,पुस २६-भेनेजुएलाको अवस्था पछिल्ला दिनमा गम्भीर मोडमा पुगेको छ। अमेरिका र भेनेजुएलाबीच बढ्दो कूटनीतिक तथा आर्थिक तनाव, तेल उद्योगमाथिको अन्तर्राष्ट्रिय दबाब र आन्तरिक राजनीतिक अस्थिरताले देशलाई बहुआयामिक संकटतर्फ धकेलिरहेको छ। लामो समयदेखि जारी आर्थिक मन्दी अब राजनीतिक र मानवीय संकटसँग गाँसिँदै गएको छ।
अमेरिकाले भेनेजुएलासँग सम्बन्धित तेल ट्यांकरहरू नियन्त्रणमा लिँदै तेल निर्यातलाई थप कडाइ गरेपछि दुई देशबीचको सम्बन्ध झनै चिसिएको छ। अमेरिकी प्रशासनले भेनेजुएलाको तेल स्रोतलाई अन्तर्राष्ट्रिय निगरानी र नियन्त्रणमा ल्याउने संकेत गरेपछि क्याराकसले यसलाई आफ्नो सार्वभौमिकतामाथिको ठाडो हस्तक्षेपको रूपमा व्याख्या गरेको छ। भेनेजुएलाली सरकारले अमेरिका आर्थिक दबाबमार्फत सरकार परिवर्तनको रणनीति अपनाइरहेको आरोप लगाउँदै आएको छ।
तेल भेनेजुएलाको मुख्य आम्दानीको स्रोत हो। तर निरन्तर प्रतिबन्ध, लगानीको कमी र प्रविधिगत समस्याका कारण उत्पादन र निर्यात दुवै खस्किँदै गएको छ। यसले विदेशी मुद्रा आम्दानी घटाएको छ भने राष्ट्रिय मुद्रा थप कमजोर बनेको छ। मुद्रा अवमूल्यनसँगै मुद्रास्फीति तीव्र गतिमा बढ्दा दैनिक उपभोग्य वस्तुहरू सर्वसाधारणको पहुँचबाहिर जान थालेका छन्। खाद्यान्न, औषधि र इन्धनको अभावले आम नागरिकको जीवन झनै कष्टकर बनेको छ।
आर्थिक संकटको प्रत्यक्ष असर सामाजिक क्षेत्रमा देखिएको छ। रोजगारीका अवसर घट्दै जाँदा लाखौँ भेनेजुएलाली नागरिक रोजगारी, शिक्षा र स्वास्थ्य सेवाको खोजीमा देश छोड्न बाध्य भएका छन्। पछिल्ला वर्षहरूमा भएको ठूलो पलायनले छिमेकी मुलुकहरूमा समेत सामाजिक र आर्थिक दबाब सिर्जना गरेको छ। संयुक्त राष्ट्रसंघ र अन्तर्राष्ट्रिय मानवअधिकार संस्थाहरूले भेनेजुएलाको मानवीय अवस्थाप्रति गम्भीर चिन्ता व्यक्त गर्दै आएका छन्।
राजनीतिक रूपमा पनि देश स्थिर देखिँदैन। सरकारमाथि लोकतान्त्रिक सुधार, मानवअधिकार संरक्षण र स्वतन्त्र निर्वाचनको माग गर्दै अन्तर्राष्ट्रिय समुदायको दबाब बढ्दो छ। पछिल्ला दिनमा केही राजनीतिक बन्दी रिहा गरिए पनि विपक्षी दल र नागरिक समाजले यसलाई पर्याप्त नभएको बताउँदै आएका छन्। राजनीतिक संवाद र दीर्घकालीन समाधानबिना संकट समाधान नहुने उनीहरूको धारणा छ।
विश्लेषकहरूका अनुसार भेनेजुएलाको संकट केवल आन्तरिक विषयमा सीमित छैन। यसको असर अन्तर्राष्ट्रिय तेल बजार, ल्याटिन अमेरिकी राजनीति र विश्व शक्ति सन्तुलनमा समेत पर्न थालेको छ। अमेरिका र भेनेजुएलाबीचको टकराव अझ चर्किएमा क्षेत्रीय अस्थिरता बढ्न सक्ने चेतावनी पनि दिइएको छ।
कूटनीतिक संवाद, प्रतिबन्धको पुनरावलोकन र आन्तरिक राजनीतिक सहमतिबिनासम्म भेनेजुएलाको संकट तत्काल समाधान हुने संकेत देखिँदैन। वर्तमान अवस्था लम्बिँदै गए देश थप गहिरो आर्थिक र मानवीय संकटमा फस्ने सम्भावना प्रबल रहेको विश्लेषकहरूको निष्कर्ष छ।
सम्बादाता
विराटनगर१५ माघ - २०७९ सालको प्रतिनिधि सभा निर्वाचनमा कोशी प्रदेशका २८ निर्वाचन क्षेत्रमध्ये नेकपा एम ...
प्रतिक्रिया